GloBE obowiązuje od 2025 r.; konsultacje B+R i pakiet Side‑by‑Side oraz nowelizacja PSI — co się zmienia

Polskie przepisy wdrażające globalny podatek wyrównawczy (GloBE) obowiązują od 1 stycznia 2025 r. Ustawa o opodatkowaniu wyrównawczym jednostek składowych grup międzynarodowych i krajowych została uchwalona 6 listopada 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1685).

Ministerstwo Finansów rozpoczęło konsultacje dotyczące dostosowania ulgi B+R pod koniec lutego 2025 r., a później zapowiedziano Side‑by‑Side Package z 5 stycznia 2026 r. Nowelizacja ustawy o wspieraniu nowych inwestycji (PSI) została uchwalona przez Sejm 22 października 2026 r. i oczekuje na podpis prezydenta; ma wejść w życie 1 stycznia 2027 r.

Czym jest GloBE i jak został wdrożony

GloBE ma zapewnić minimalną efektywną stawkę podatku na poziomie co najmniej 15 proc. Polskie przepisy implementujące te zasady zostały uchwalone ustawą z 6 listopada 2024 r. i obowiązują od 1 stycznia 2025 r. Zasady obejmują grupy o skonsolidowanych przychodach przekraczających 750 mln euro rocznie w dwóch z czterech poprzednich lat podatkowych. Ocena skutków regulacji wskazuje, że wdrożenie podatku wyrównawczego może obniżyć atrakcyjność inwestycyjną Polski i spowodować spadek bezpośrednich inwestycji zagranicznych.

Dostosowanie ulg podatkowych: konsultacje B+R, IP Box i Side‑by‑Side

Ulga B+R pozwala na odliczenie wydatków na działalność badawczo‑rozwojową od podstawy opodatkowania. Ministerstwo Finansów rozpoczęło konsultacje dotyczące dostosowania tej ulgi do systemu GloBE pod koniec lutego 2025 r. Ministerstwo planowało wdrożenie rozwiązań od 1 stycznia 2026 r. i rozważało stosowanie ich także za rok 2025, jednak te rozwiązania nie zostały dotąd wypracowane.

Side‑by‑Side Package z 5 stycznia 2026 r. wprowadza zasadę bezpiecznej przystani dla zachęt podatkowych i kwalifikowanych zachęt podatkowych (QTI). Pakiet przewiduje możliwość zwiększenia wartości podatków kwalifikowanych o kwotę QTI dla celów obliczania podatku wyrównawczego. Zapowiedziane wdrożenie miało objąć rozliczenia za rok 2026 jako pierwsze; korzystanie z ulg za rok 2025 może nadal skutkować koniecznością zapłaty podatku wyrównawczego.

Ulga IP Box przewiduje preferencyjną stawkę podatku 5 proc. od dochodu z kwalifikowanego IP — jej stosowanie będzie podlegać regułom GloBE oraz ewentualnym mechanizmom wynikającym z Side‑by‑Side Package.

Nowelizacja Polskiej Strefy Inwestycji (PSI)

Nowelizację ustawy o wspieraniu nowych inwestycji uchwalono przez Sejm 22 października 2026 r. (druk sejmowy 3160); ustawa oczekuje na podpis prezydenta i ma wejść w życie 1 stycznia 2027 r. Nowe przepisy wydłużają okres obowiązywania decyzji o wsparciu do 15–20 lat w zależności od obszaru kraju (obecnie okres wynosi 10–15 lat). Wprowadzono obowiązek opiniowania decyzji o wsparciu, gdy maksymalna wartość pomocy publicznej wynosi co najmniej 40 mln zł; opinię ma wydawać Szef Krajowej Administracji Skarbowej zasadniczo w terminie miesiąca. Nowelizacja przewiduje również elektronizację wniosków o zwolnienie podatkowe oraz doręczanie decyzji i pism na indywidualne konto elektroniczne. Wsparcie w ramach PSI jest przyznawane w formie zwolnienia w podatku dochodowym.

Kogo to dotyczy i co to oznacza w praktyce

Zmiany dotyczą głównie dużych grup kapitałowych spełniających próg przychodów (750 mln euro) oraz przedsiębiorców korzystających z ulg podatkowych (B+R, IP Box) i inwestorów ubiegających się o wsparcie w PSI. W praktyce przedsiębiorcy muszą monitorować prace legislacyjne i konsultacje MF dotyczące dostosowań ulg do GloBE. Wprowadzenie Side‑by‑Side Package ma dać mechanizmy bezpiecznej przystani, ale jego zastosowanie pierwotnie miało dotyczyć rozliczeń za 2026 r., a korzystanie z ulg za 2025 r. może wiązać się z obowiązkiem zapłaty podatku wyrównawczego. Dodatkowo zmiany w PSI wydłużają okres wsparcia i wprowadzają nowe procedury opiniowania i elektronizacji, co wpłynie na procedury przyznawania zwolnień podatkowych.

Przepisy i źródła: ustawa z 6 listopada 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1685), komunikat MF o konsultacjach z końca lutego 2025 r., Side‑by‑Side Package z 5 stycznia 2026 r., ocena skutków regulacji (druk sejmowy nr 674) oraz nowelizacja PSI (druk sejmowy 3160).