Uznanie, że darowizna przedsiębiorstwa z wyłączeniem nieruchomości która będzie wynajmowana przez obdarowanego, będzie stanowiła zbycie przedsiębiorstwa na podst. art. 6 pkt 1.

0114-KDIP1-1.4012.514.2026.2.ESZ - Uznanie, że darowizna przedsiębiorstwa z wyłączeniem nieruchomości która będzie wynajmowana przez obdarowanego, będzie stanowiła zbycie przedsiębiorstwa na podst. art. 6 pkt 1.

---

Interpretacja indywidualna

– stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

14 lipca 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 8 lipca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy uznania, że darowizna przedsiębiorstwa bez nieruchomości stanowić będzie zbycie przedsiębiorstwa, i w konsekwencji ww. transakcja będzie wyłączona z opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy.

Uzupełnił go Pan pismem z 16 lipca 2026 r. (wpływ 21 lipca 2026 r.) oraz pismem z 24 sierpnia 2026 r. (wpływ 27 sierpnia 2026 r.) złożonym w odpowiedzi na wezwanie.

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawca od 1990 r. prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą. Jest zarejestrowany jako czynny podatnik VAT.

Wnioskodawca wiek emerytalny osiągnął niespełna 8 lat temu, pogarsza się jego stan zdrowia, w związku z czym podjął decyzję o darowiźnie przedsiębiorstwa, w którego skład wchodzi obecnie (po wcześniejszym ograniczeniu w latach poprzednich zakresu tej działalności, przede wszystkim ze względu właśnie na wiek i stan zdrowia) sklep z artykułami przemysłowo-budowlanymi.

Wnioskodawca dokona darowizny na rzecz córki. Córka zamierza kontynuować działalność prowadzoną obecnie przez Wnioskodawcę.

Obecnie w skład przedsiębiorstwa wchodzą:

1)  oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo (…),

2)  własność nieruchomości (grunt zabudowany budynkiem sklepowym) oraz ruchomości, w tym wyposażenie sklepu, sprzęt elektroniczny i towary handlowe,

3)  wierzytelności i środki pieniężne na rachunku bankowym i w kasie,

4)  baza klientów (jako tajemnica przedsiębiorstwa),

5)  księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Wnioskodawca nie posiada koncesji, licencji i zezwoleń (innych niż licencje stanowiskowe dot. oprogramowania komputerowego, stosowanego wyłącznie do celów własnych), patentów i innych praw własności przemysłowej, majątkowych praw autorskich i majątkowych praw pokrewnych, nie występują też w jego przypadku prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych (leasing, służebność itp.).

Spośród wymienionych powyżej, przedmiotem darowizny nie będzie jednak własność nieruchomości, tj. gruntu i posadowionego na nim budynku sklepowego, nie będą również księgi i cała dokumentacja podatkowa, które ze swej istoty dotyczą osoby prowadzącej działalność.

Nieruchomość wynajmowana będzie córce Wnioskodawcy odpłatnie i Wnioskodawca zamierza zawrzeć umowę na czas nieokreślony, dzięki czemu zagwarantowana będzie kontynuacja działalności w niezmienionej lokalizacji, co oznacza dostęp do tego samego rynku, tych samych klientów, w takich samych rozmiarach, w jakich obecnie działalność prowadzona jest przez Wnioskodawcę.

Darowizna przedsiębiorstwa będzie traktowana na gruncie przepisów prawa pracy jako przejście zakładu pracy na innego pracodawcę, w rozumieniu art. 23¹ Kodeksu pracy, co oznacza, że córka stanie się z mocy prawa stroną w dotychczasowych stosunkach pracy, z zastrzeżeniem przepisów § 5 tego samego artykułu, czyli możliwości rezygnacji pracowników z przejścia do nowego pracodawcy, czego jednak Wnioskodawca z córką nie zakłada.

Darowizna będzie miała formę aktu notarialnego lub co najmniej umowa zawarta będzie w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi, przy czym z umowy wyraźnie wynikać będzie, że jej przedmiotem jest przedsiębiorstwo, a nie zespół wybranych składników majątkowych, które same w sobie służą wprawdzie prowadzeniu przedsiębiorstwa, ale nie byłyby wystarczające do natychmiastowej kontynuacji działalności.

Uzupełnienie opisu zdarzenia przyszłego

Dzień darowizny składników majątkowych zaliczany do jednoosobowej działalności gospodarczej Wnioskodawcy będzie dniem faktycznego zakończenia przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej. Wnioskodawca zamierza z tą datą dokonać wykreślenia tej działalność z CEiDG. Gdyby jednak z jakiegoś powodu (sprawy losowe lub inne) wykreślenie nastąpiło np. dzień później, tak czy inaczej faktycznie od dnia darowizny Wnioskodawca nie będzie już prowadził działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy - Prawo przedsiębiorców w żadnym zakresie.

Po dokonaniu darowizny Wnioskodawca będzie świadczył jedynie usługi tzw. najmu prywatnego, który jest wprawdzie działalnością gospodarczą w rozumieniu ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, jednak nie podlega wpisowi do CEiDG, gdyż nie będzie działalnością gospodarczą w rozumieniu ustawy - Prawo przedsiębiorców. Tym samym, najem ten nie będzie stanowił kontynuacji obecnej działalności gospodarczej Wnioskodawcy ww. rozumieniu tej ustawy.

W oparciu o nabyte w drodze darowizny od Wnioskodawcy składniki majątkowe wchodzące w skład majątku wykorzystywanego przez Wnioskodawcę w działalności gospodarczej, córka Wnioskodawcy będzie miała faktyczną pełną możliwość prowadzenia działalności gospodarczej bez angażowania dodatkowych składników majątkowych, za wyjątkiem nieruchomości, na którą - jak wskazał Wnioskodawca we wniosku - zawarta będzie umowa najmu na czas nieokreślony, dzięki czemu zagwarantowana będzie kontynuacja działalności w niezmienionej lokalizacji, co oznacza dostęp do tego samego rynku, tych samych klientów, w takich samych rozmiarach, w jakich obecnie działalność prowadzona jest przez Wnioskodawcę. Nie będzie potrzeby podejmowania przez córkę Wnioskodawcy dodatkowych działań faktycznych i prawnych (oczywiście oprócz niezbędnych czynności rejestracyjnych w odpowiednich organach), które byłyby konieczne dla kontynuowania prowadzonej obecnie przez Wnioskodawcę działalności.

Składniki majątku na dzień darowizny będą umożliwiały w pełni samodzielne prowadzenie działalności gospodarczej, w związku z tym w przekonaniu Wnioskodawcy stanowić będą samodzielne przedsiębiorstwo, zdolne do realizacji przypisanych mu zadań.

Wyłączenie z przedmiotu darowizny ksiąg i dokumentacji podatkowej związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, w żaden sposób nie wpłynie na możliwość kontynuowania przez córkę Wnioskodawcy działalności gospodarczej przy wykorzystaniu składników majątkowych będących przedmiotem darowizny, w szczególności dlatego, że zapewnione zostanie przekazanie wszelkich danych, które będą niezbędne dla kontynuowania tej działalności.

Pytanie

Czy darowizna przedsiębiorstwa bez nieruchomości wskazanej w opisie zdarzenia przyszłego, jednak pod warunkiem zawarcia umowy najmu tej nieruchomości z obdarowaną jako najemcą tej nieruchomości, stanowić będzie transakcję zbycia przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy, w związku z czym czynność ta nie będzie podlegała przepisom ustawy o VAT?

Pana stanowisko

Zdaniem Wnioskodawcy, darowizna przedsiębiorstwa w kształcie opisanym w niniejszym wniosku, stanowi transakcję zbycia przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy, w związku z czym czynność ta nie będzie podlegała przepisom ustawy.

Zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy, jej przepisów nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Transakcje tego rodzaju są zatem wyłączone z opodatkowania VAT.

Aby ustalić, czy czynność opisana w zdarzeniu przyszłym polegająca na darowiźnie opisanego we wniosku przedsiębiorstwa bez własności nieruchomości jest wyłączona z opodatkowania VAT, istotne jest więc określenie czy ta darowizna stanowić będzie zbycie przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy.

Zdaniem Wnioskodawcy, przedsiębiorstwo bez prawa własności do nieruchomości, pod warunkiem zawarcia umowy najmu tej nieruchomości, określone w zdarzeniu przyszłym spełnia ustawowe warunki do uznania za zespół składników materialnych i niematerialnych stanowiących przedsiębiorstwo, zaś darowizna tego zespołu składników będzie stanowiła ich zbycie, co oznacza, że przedmiotowa transakcja nie będzie podlegać przepisom ustawy.

W doktrynie wskazuje się, że w związku z brakiem definicji przedsiębiorstwa w ustawie, dla potrzeb podatkowych należy posłużyć się definicją wynikającą z art. 55¹ Kodeksu cywilnego, zgodnie z którą przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej. Obejmuje ono w szczególności:

1)    oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa),

2)    własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości,

3)    prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych,

4)    wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne,

5)    koncesje, licencje i zezwolenia,

6)    patenty i inne prawa własności przemysłowej,

7)    majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne,

8)    tajemnice przedsiębiorstwa;

9)    księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Katalog ten ma jednak charakter przykładowy, co oznacza, że nie wszystkie elementy wskazane w tym przepisie są na tyle istotne, że w przypadku ich braku, nie można mówić o zbyciu przedsiębiorstwa. Katalog składników niezbędnych dla danego przedsiębiorstwa wynikać powinien z indywidualnych okoliczności każdej transakcji. Jeżeli warunki, o których mowa w art. 55¹ Kodeksu cywilnego zostaną spełnione, to dostawa realizowana na rzecz innego podmiotu jest wyłączona spod opodatkowania VAT

W praktyce gospodarczej zdarza się, że niektóre elementy przedsiębiorstwa podlegają wyłączeniu ze zbycia. Istotne jest, aby pozostałe składniki niematerialne i materialne, które są przedmiotem transakcji, pozostawały ze sobą w takich wzajemnych relacjach, żeby można było o nich mówić jako o zespole, a nie tylko zbiorze pewnych przypadkowych, niezwiązanych elementów. Dlatego tak istotne jest, żeby w danym przedsiębiorstwie zachowane zostały funkcjonalne związki pomiędzy poszczególnymi składnikami w sposób, który umożliwi kontynuowanie określonej działalności gospodarczej.

Co istotne, nawet art. 55² Kodeksu cywilnego wskazuje, że czynność prawna, mająca za przedmiot przedsiębiorstwo, obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba, że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych. Oznacza to, że przepisy Kodeksu cywilnego wprost dopuszczają sytuację, że transakcja, która nie obejmuje wszystkich składników danego przedsiębiorstwa, nadal będzie stanowiła dostawę przedsiębiorstwa. Istotne jest, aby pozostałe składniki realizowały przewidziane dla tego przedsiębiorstwa zadania gospodarcze. Wyłączenie z transakcji niektórych składników nie wyklucza uznania, iż mamy do czynienia ze zbyciem przedsiębiorstwa, która to czynność pozostaje poza zakresem VAT, o ile przedmiot transakcji obejmuje zorganizowany zespół składników niematerialnych i materialnych przeznaczony do prowadzenia działalności gospodarczej.

Jak wynika z opisu zdarzenia przyszłego, przedmiotem darowizny będą kluczowe składniki przedsiębiorstwa, które umożliwiają kontynuowanie przez córkę działalności gospodarczej prowadzonej obecnie przez Wnioskodawcę. Nawet wyłączenie z przedmiotu darowizny nieruchomości, wobec planowanego zawarcia umowy najmu, w najmniejszym stopniu nie będzie stało na przeszkodzie do samodzielnego i niezakłóconego kontynuowania działalności gospodarczej przez córkę Wnioskodawcy po otrzymaniu przedmiotowej darowizny.

W konsekwencji, transakcja nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT.

Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów krajowych i unijnych oraz w aktualnej linii interpretacyjnej organów podatkowych. W wyroku z 10 listopada 2011 r., w sprawie C-444/10 Finanzamt Ludenscheid przeciwko Christel Schriever, TSUE uznał, że o przekazaniu przedsiębiorstwa lub jego samodzielnej części w rozumieniu art. 19 Dyrektywy 112, można mówić, gdy całość przekazanych składników pozwala na prowadzenie samodzielnej działalności gospodarczej. W wyroku tym Trybunał stwierdził, że jeżeli działalność gospodarcza tego nie wymaga, przedmiotem zbycia nie muszą być wszystkie składniki z nią związane, aby czynność ta wyłączona była z opodatkowania na podstawie art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy.

W wyroku z 25 kwietnia 2018 r., sygn. FSK 1204/16, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził:

„Dla zbycia przedsiębiorstwa wystarczające jest przeniesienie na nabywcę minimum środków pozwalających na kontynuowanie realizowanej uprzednio w tym przedsiębiorstwie działalności gospodarczej”.

Podobnie w wyroku z 28 sierpnia 2013 r., sygn. II FSK 2529/11, NSA stwierdził, że:

„Żaden z przepisów prawa powoływanych przez Sąd pierwszej instancji oraz wnoszącego skargę kasacyjną nie zawiera wprost, dosłownie i jednoznacznie wymogu, zgodnie z którym dla bytu prawnego przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części niezbędne jest prawo własności nieruchomości”.

W interpretacji z 13 czerwca 2025 r., sygn. 0111-KDIB3-3.4012.277.2025.2.AW, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdził, że aport przedsiębiorstwa bez nieruchomości będących wcześniej jego składnikami stanowi transakcję zbycia przedsiębiorstwa i w konsekwencji transakcja ta jest wyłączona z opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy.

W interpretacji z 30 stycznia 2023 r., sygn. 0111-KDIB3-2.4012.21.2023.1.MN. Dyrektor KIS stwierdził m.in.:

„(...) w rozpatrywanym przypadku pomimo wyłączenia nieruchomości, zostaną spełnione wszystkie wskazane powyżej przesłanki do uznania składników materialnych i niematerialnych, wchodzących w skład prowadzonej przez Pana działalności gospodarczej i mających być przedmiotem aportu, za przedsiębiorstwo, o którym mowa w art. 55¹ kodeksu cywilnego. Tym samym, planowana przez Pana transakcja wniesienia wskazanego we wniosku majątku Pana przedsiębiorstwa z wyłączeniem nieruchomości do Sp. z o.o. będzie stanowić transakcję zbycia przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 6 pkt 1 ustawy i w związku z tym czynność ta nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT”.

Wreszcie w interpretacji z 14 maja 2025 r., sygn. 0114-KDIP1-1.4012.196.2025.4.EW, Dyrektor KIS wskazał, że zbycie przedsiębiorstwa nie podlega VAT, jeżeli nabywca ma zamiar i faktyczną możliwość kontynuowania działalności przy użyciu przejętych składników, bez potrzeby angażowania innych istotnych składników majątku lub podejmowania dodatkowych działań. Organ przypomniał, że zbycie obejmuje sprzedaż, zamianę, darowiznę i aport.

Podsumowując, Wnioskodawca swoje stanowisko uważa za słuszne i poparte stanowiskami sądów oraz organów podatkowych.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

Jak stanowi art. 2 pkt 6 ustawy:

Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy:

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

W myśl zaś art. 8 ust. 1 ustawy:

Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

Jednocześnie przepisy art. 6 ustawy wskazują na wyłączenia określonych czynności spod zakresu stosowania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Są tutaj wskazane te czynności, które co do zasady należą do grupy czynności podlegających opodatkowaniu, mieszcząc się w zakresie odpłatnej dostawy towarów, czy też odpłatnego świadczenia usług. Z uwagi, jednakże na stosowne wyłączenie, czynności te – chociaż można je zakwalifikować jako odpłatną dostawę towarów, czy też odpłatne świadczenie usług – nie podlegają opodatkowaniu.

Na mocy art. 6 pkt 1 ustawy:

Zatem, w przypadku, gdy przedmiotem transakcji jest zbycie przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa, czynność ta nie podlega przepisom ustawy o podatku od towarów i usług.

Pojęcie „transakcja zbycia” należy rozumieć w sposób zbliżony do terminu „dostawy towarów” w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy, tzn. „zbycie” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel, np. sprzedaż, zamianę, darowiznę, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego (aportu). Zbycie przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa podlega zasadzie swobody umów, a więc może nastąpić na podstawie każdej czynności rozporządzającej.

Ze względu na szczególny charakter przepisu art. 6 pkt 1 ustawy, powinien on być interpretowany ściśle, co oznacza, że ma zastosowanie wyłącznie w przypadku zbycia (a zatem wszelkich czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel) przedsiębiorstwa (w rozumieniu Kodeksu cywilnego) lub zorganizowanej jego części, zdefiniowanej w art. 2 pkt 27e ustawy.

Zatem, w przypadku, gdy przedmiotem transakcji jest zbycie przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa, czynność ta nie podlega przepisom ustawy o podatku od towarów i usług.

Zaznaczyć należy, że przepisy ustawy o podatku od towarów i usług oraz przepisy wykonawcze do niej nie definiują pojęcia „przedsiębiorstwo”, należy więc odwołać się odpowiednio do przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795).

Zgodnie z tym przepisem:

Przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej. Obejmuje ono w szczególności:

Przy czym, zgodnie z art. 55² Kodeksu cywilnego:

Przedsiębiorstwo, jako przedmiot zbycia, musi stanowić całość pod względem organizacyjnym i funkcjonalnym, co oznacza, że najistotniejsze dla badanej kwestii jest ustalenie, czy przenoszony majątek stanowi na tyle zorganizowany kompleks praw, obowiązków i rzeczy, że zdolny jest do realizacji zadań gospodarczych przypisywanych przedsiębiorstwu. Przedsiębiorstwo, w rozumieniu powyższego przepisu, powinno więc łączyć mienie w funkcjonalnie zorganizowane przedsięwzięcie gospodarcze, a nie tylko stanowić zgromadzone niematerialne i materialne składniki stanowiące ze sobą przedsiębiorstwo w przedstawionym znaczeniu przedmiotowym. Organizacyjna i funkcjonalna istota przedsiębiorstwa kreuje powstanie samodzielnego podmiotu gospodarczego, zdolnego do funkcjonowania w obrocie na niezmienionych zasadach, pomimo jego zbycia. Ponadto, przepis art. 55¹ Kodeksu cywilnego wskazuje, że przedsiębiorstwo jest „zespołem składników”. Pojęcie zespół (a nie zbiór) zakłada istnienie pewnego poziomu powiązań organizacyjnych pomiędzy składnikami przedsiębiorstwa.

Przy ocenie, czy składniki majątku powinny być uznane za przedsiębiorstwo, o którym mowa w art. 6 pkt 1 ustawy, czy też ZCP w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy, uwzględnić należy następujące okoliczności:

• zamiar kontynuowania przez nabywcę działalności prowadzonej dotychczas przez zbywcę przy pomocy składników majątkowych będących przedmiotem transakcji oraz
• faktyczną możliwość kontynuowania tej działalności w oparciu o składniki będące przedmiotem transakcji.

Aby ocenić czy w danej, konkretnej sytuacji mamy do czynienia ze zbyciem przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa należy dokładnie przeanalizować zarówno to jakie składniki majątku będą przedmiotem transakcji, ale także czy istniejące między nimi funkcjonalne zależności pozwolą na kontynuowanie działalności zbywanego przedsiębiorstwa lub zbywanej zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Przy dokonaniu tej analizy pomocne, a czasami nawet niezbędne mogą okazać się orzeczenia TSUE.

W zakresie braku obowiązku opodatkowania czynności zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa wypowiedział się Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 27 listopada 2003 r. sprawa C-497/01, Zita Modes Sarl, w którym stwierdził, że:

„celem ww. opcji jest uproszczenie rozliczeń związanych z przeniesieniem majątku przedsiębiorstwa lub jego części, bądź wniesieniem ich aportem. W wyroku tym przyjęto, że jeżeli państwo członkowskie wprowadziło do swojego systemu VAT opcję zawartą w pierwszym zdaniu art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy uznając, że w przypadku wydania całości majątku nie ma miejsca dostawa towarów w rozumieniu regulacji VAT, to zasada ta ma zastosowanie – nie wyłączając możliwości ograniczenia jej stosowania do okoliczności zawartych w zdaniu drugim tego samego paragrafu – do każdego wydania przedsiębiorstwa lub samodzielnej części przedsiębiorstwa, włączając składniki materialne i niematerialne, które łącznie stanowią przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa, mogącego samodzielnie prowadzić działalność gospodarczą. Nabywca musi jednak wyrazić zamiar dalszego prowadzenia nabytego przedsiębiorstwa lub jego części, a nie jego bezpośredniej likwidacji i sprzedaży zapasów. TSUE wskazał, że biorąc pod uwagę cel dyrektywy, pojęcia w niej użyte powinny być interpretowane w sposób jednolity i niezależny (autonomiczny), uwzględniając kontekst i cel regulacji”.

W wyroku tym, dokonując wykładni funkcjonalnej art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy, TSUE uznał, że celem wyłączenia zbycia przedsiębiorstwa bądź zorganizowaną część przedsiębiorstwa z opodatkowania jest zapewnienie neutralności podatkowej takiej czynności, która obciążając stronę istotnym zobowiązaniem podatkowym i tak rodziłaby prawo do odliczenia lub zwrotu podatku naliczonego. Trybunał podkreślił, że przeniesienie, o jakim mowa w art. 19 Dyrektywy 2006/112/WE, dotyczy między innymi części przedsiębiorstwa, a istotne znaczenie ma funkcjonalne powiązanie składników majątkowych umożliwiające realizację określonego zadania gospodarczego.

W wyroku z 10 listopada 2011 r., w sprawie C-444/10 Finanzamt Ludenscheid przeciwko Christel Schriever, TSUE wywiódł, że:

Jak wskazuje Trybunał, stwierdzenie, że nastąpiło przekazanie przedsiębiorstwa lub jego samodzielnej części w rozumieniu art. 19 Dyrektywy 112, wymaga, by całość przekazanych składników pozwalała na prowadzenie samodzielnej działalności gospodarczej.

A zatem o tym, czy nastąpiło zbycie przedsiębiorstwa bądź zorganizowanej części przedsiębiorstwa decydują każdorazowo okoliczności faktyczne związane z konkretną transakcją. Podatnik obowiązany jest do prawidłowego określenia przedmiotu opodatkowania, co wiąże się z koniecznością prawidłowego zdefiniowania dokonywanej czynności.

Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że jest Pan zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT i prowadzi Pan jednoosobową działalność gospodarczą w zakresie prowadzenia sklepu z artykułami przemysłowo-budowlanymi.

W skład prowadzonego przez Pana przedsiębiorstwa wchodzą w szczególności:

1.  oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo – „(…)”;

2.  własność nieruchomości, tj. gruntu zabudowanego budynkiem sklepowym, oraz ruchomości, w tym wyposażenia sklepu, sprzętu elektronicznego i towarów   handlowych;

3.  wierzytelności oraz środki pieniężne znajdujące się na rachunku bankowym i w kasie;

4.  baza klientów stanowiąca tajemnicę przedsiębiorstwa;

5.  księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Jednocześnie w skład przedsiębiorstwa nie wchodzą składniki, które nie występują w prowadzonej przez Pana działalności, tj. koncesje, licencje i zezwolenia (z wyjątkiem licencji stanowiskowych dotyczących oprogramowania komputerowego wykorzystywanego wyłącznie na potrzeby własne), patenty i inne prawa własności przemysłowej, majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne, a także prawa wynikające z umów najmu lub dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych, takich jak leasing czy służebność.

Podjął Pan decyzję o przekazaniu prowadzonego przedsiębiorstwa w drodze darowizny na rzecz córki.

Przedmiotem darowizny nie będzie jednak własność nieruchomości, tj. gruntu wraz z posadowionym na nim budynkiem sklepowym. Nieruchomość ta będzie po dokonaniu darowizny wynajmowana córce na podstawie odpłatnej umowy najmu zawartej na czas nieokreślony. Z przedmiotu darowizny wyłączone zostaną również księgi i dokumentacja podatkowa, które ze swej istoty odnoszą się do osoby prowadzącej działalność gospodarczą.

Pana wątpliwości dotyczą kwestii ustalenia, czy opisane we wniosku składniki materialne i niematerialne, składające się na Pana przedsiębiorstwo i będące przedmiotem planowanej darowizny (z wyłączeniem nieruchomości), stanowią transakcje zbycia przedsiębiorstwa, a w konsekwencji – czy ich zbycie będzie wyłączone z opodatkowania podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy.

Jak już wskazano powyżej, z wyłączenia stosowania przepisów ustawy korzysta przekazanie przedsiębiorstwa, w tym dóbr materialnych oraz ewentualnie elementów niematerialnych, które razem tworzą przedsiębiorstwo zdolne do prowadzenia niezależnej działalności gospodarczej. Nabywca musi, jednakże mieć na celu prowadzenie przekazanego przedsiębiorstwa, a nie jedynie natychmiastową likwidację danej działalności lub sprzedanie zapasów zasobów, jeśli istnieją.

W tym miejscu należy zaznaczyć, że jak wynika z powołanego art. 55² Kodeksu cywilnego, strony (poza włączeniami wynikającymi z przepisów szczególnych) mają pozostawioną swobodę co do tego, jakie elementy tworzące pojęcie przedsiębiorstwa objąć przedmiotem czynności prawnej, z tym, że swoboda w wyłączeniu poszczególnych składników nie może iść tak daleko, aby zakres wyłączeń przekreślił istotę przedsiębiorstwa (art. 55¹ Kodeksu cywilnego). Dlatego też zbycie przedsiębiorstwa powinno obejmować co najmniej te składniki, które determinują funkcje spełniane przez przedsiębiorstwo.

Wskazać należy, że zbycie przedsiębiorstwa ma miejsce wówczas, gdy majątek przedsiębiorstwa przechodzi na własność jednego nabywcy, który kontynuuje działalność gospodarczą zbywcy.

Jak wynika z treści wniosku, przedmiotem darowizny będzie zasadnicza część składników majątkowych i niemajątkowych wykorzystywanych przez Pana do prowadzenia przedsiębiorstwa, obejmująca m.in. oznaczenie przedsiębiorstwa „(…)”, wyposażenie sklepu, sprzęt elektroniczny, towary handlowe, wierzytelności, środki pieniężne oraz bazę klientów stanowiącą tajemnicę przedsiębiorstwa.

Należy również podkreślić, że darowizna zostanie dokonana w formie aktu notarialnego albo co najmniej w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi, a z treści umowy będzie jednoznacznie wynikało, że jej przedmiotem jest przedsiębiorstwo, a nie jedynie przypadkowo dobrany zespół poszczególnych składników majątkowych.

Istotne znaczenie ma również fakt, że wraz z przedsiębiorstwem na Pana córkę przejdą pracownicy przypisani do prowadzonej działalności, przy czym przejście to nastąpi na zasadach określonych w art. 23¹ Kodeksu pracy. Pozwoli to na zachowanie istniejącej organizacji przedsiębiorstwa oraz zapewnienie ciągłości prowadzonej działalności.

Po dokonaniu darowizny zamierza Pan zaprzestać prowadzenia działalności gospodarczej i wykreślić działalność z CEIDG. Córka natomiast będzie kontynuowała działalność gospodarczą przy wykorzystaniu składników otrzymanych w drodze darowizny, w tym w szczególności będzie prowadziła sklep z artykułami przemysłowo-budowlanymi w dotychczasowej lokalizacji i w zasadniczo niezmienionym zakresie.

Wyłączenie z przedmiotu darowizny nieruchomości, na której prowadzona jest działalność gospodarcza, nie pozbawi przekazywanego zespołu składników zdolności do kontynuowania tej działalności. Po dokonaniu darowizny córka będzie bowiem korzystała z nieruchomości na podstawie odpłatnej umowy najmu zawartej na czas nieokreślony. Tym samym zapewniona zostanie możliwość prowadzenia działalności w dotychczasowej lokalizacji, bez konieczności poszukiwania i organizowania przez obdarowaną nowego miejsca prowadzenia działalności.

Wyłączenie z przedmiotu darowizny ksiąg i dokumentacji podatkowej związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, w żaden sposób nie wpłynie na możliwość kontynuowania przez Pana córkę działalności gospodarczej przy wykorzystaniu składników majątkowych będących przedmiotem darowizny, gdyż zapewnione zostanie przekazanie wszelkich danych niezbędnych dla kontynuowania tej działalności.

Zgodnie z Pana wskazaniem, Pana córka zamierza kontynuować działalność prowadzoną obecnie przez Pana i nie będzie musiała podejmować żadnych dodatkowych działań faktycznych ani prawnych w celu kontynuowania obecnej działalności, z wyjątkiem niezbędnych czynności rejestracyjnych w odpowiednich organach. Składniki majątku na dzień darowizny będą umożliwiały w pełni samodzielne prowadzenie działalności gospodarczej.

Kierując się zatem przedstawionym powyżej opisem sprawy w szczególności wskazaniem, że zespół składników będących przedmiotem darowizny, umożliwi kontynuację działalności prowadzonej obecnie przez Pana, będzie wystarczający do prowadzenia działalności gospodarczej oraz nabywca (córka) celem kontynuacji tej działalności będzie korzystała z nieruchomości niebędącej przedmiotem darowizny na podstawie umowy najmu stwierdzić należy, że w rozpatrywanej sprawie zostaną spełnione wszystkie wskazane powyżej przesłanki do uznania składników materialnych i niematerialnych mających być przedmiotem darowizny, za przedsiębiorstwo, o którym mowa w art. 55¹ Kodeksu cywilnego.

W konsekwencji, darowany zespół składników pozwoli na samodzielne prowadzenie działalności gospodarczej, stanowiąc funkcjonalnie wyodrębnione przedsiębiorstwo. Córka, jako nabywca, będzie miała faktyczną możliwość kontynuowania działalności prowadzonej dotychczas przez Pana, przy czym jedynym składnikiem koniecznym do dalszego prowadzenia działalności, który nie zostanie objęty darowizną, będzie nieruchomość wykorzystywana na podstawie zawartej z córką umowy najmu.

Wobec powyższego należy uznać, że pomimo wyłączenia z przedmiotu darowizny nieruchomości oraz ksiąg i dokumentacji podatkowej, przedmiotem darowizny będzie przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 55¹ Kodeksu cywilnego. W konsekwencji, jego darowizna będzie stanowiła transakcję zbycia przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, a tym samym będzie wyłączona z opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

W świetle powyższego Pana stanowisko uznaję za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawili we wniosku i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Jednocześnie wskazuję, że interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywiste zdarzenie przyszłe sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywało się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Pana w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.