Podstawa prawna w podatku PIT obowiązku prowadzenia elektronicznie ksiąg podatkowych (ksiąg rachunkowych, podatkowej księgi przychodów i rozchodów, ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych) i ich przesyłania w formie jednolitego pliku kontrolnego.

702711 - Podstawa prawna w podatku PIT obowiązku prowadzenia elektronicznie ksiąg podatkowych (ksiąg rachunkowych, podatkowej księgi przychodów i rozchodów, ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych) i ich przesyłania w formie jednolitego pliku kontrolnego.

---

Pytanie dziennikarza

Z odpowiedzi przesłanej do naszego Wydawnictwa w dniu 13 lipca br. Wynika, że niej złożenia ksiąg podatkowych w formie pliku JPK za rok, w którym podatnik czy spółka niebędąca osobą prawną zakończyła działalność w terminie uzależnionym od statusu podatnika oraz rodzaju prowadzonych ksiąg. W przypadku osób fizycznych będzie to odpowiednio 30 kwietnia lub 31 lipca kolejnego roku. Natomiast w przypadku podatników CIT oraz spółek niebędących osobami prawnymi termin ten przypada na koniec 7. miesiąca po zakończeniu stosownego okresu rozliczeniowego.

Ponadto w odpowiedzi wskazano, iż przepisy ustawy o PIT nie przewidują regulacji dotyczących przesyłania ksiąg podatkowych w formie pliku JPK po likwidacji podmiotu obowiązanego do jego przesyłania, w przypadku prowadzenia działalności w innej formie niż na własne nazwisko, np. w formie spółki jawnej. W konsekwencji stwierdzono, iż po likwidacji takiej spółki w trakcie 2026 r. nie wystąpi obowiązek przesłania ani w trakcie, ani po jego zakończeniu, ksiąg podatkowych w formie pliku JPK za 2026 r.

W związku z tym prosimy o wskazanie, jaka jest podstawa prawna takiej interpretacji przedstawionego zagadnienia w odniesieniu do np. spółek jawnych osób fizycznych. Jak się wydaje, również w zakresie podatników PIT prowadzących działalność gospodarczą na własny rachunek, jak i podatników CIT oraz spółek niebędących osobami prawnymi przepisy ustawy o podatku dochodowym (PIT i CIT) tych kwestii nie regulują.

Odpowiedź Ministerstwa Finansów na zapytanie dziennikarza

W podatku PIT, podstawę prawną obowiązku prowadzenia elektronicznie ksiąg podatkowych (ksiąg rachunkowych, podatkowej księgi przychodów i rozchodów, ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych) i ich przesyłania w formie jednolitego pliku kontrolnego, stanowi art. 24a ust. 1e ustawy o PIT. W odniesieniu do podatników podatku dochodowego od osób prawnych oraz spółek niebędących osobami prawnymi obowiązek elektronicznego prowadzania ksiąg rachunkowych wynika z art. 9 ust. 1c i 1e ustawy o CIT.

Zgodnie z art. 24a ust. 1e ustawy o PIT, księgi te będą przesyłane w formie pliku JPK przez obowiązany do tego podmiot, po zakończeniu roku podatkowego, w zależności od rodzaju ksiąg, w terminie odpowiednio do dnia upływu terminu złożenia zeznania za rok podatkowy albo do 31 lipca.

Z kolei na gruncie art. 9 ust. 1c i 1e CIT termin przesłania ksiąg rachunkowych wyznaczony został na koniec siódmego miesiąca po zakończeniu roku podatkowego (w przypadku podatników CIT) lub obrotowego (w przypadku spółek niebędących osobami prawnymi).

Na gruncie PIT, w przypadku likwidacji w trakcie roku podatkowego podmiotu obowiązanego do przesłania ksiąg w formie pliku JPK, nie ma możliwości, żeby podmiot ten, po zakończeniu roku podatkowego, przesłał księgi w ustawowym terminie. Jeżeli zatem, np. podmiotem tym jest spółka jawna, która została zlikwidowana w trakcie 2026 r., to jednocześnie nie ma możliwości, żeby ten podmiot (ta spółka) przesłała po zakończeniu roku podatkowego, tj. po zakończeniu 2026 r., księgi podatkowe w formie pliku JPK.

W przypadku gdy podmiotem tym jest osoba fizyczna prowadząca działalność na własne nazwisko, która zlikwidowała działalność w trakcie 2026 r., to osoba ta będzie miała możliwość i tym samym, będzie obowiązana do przesłania ksiąg w formie pliku JPK, w ustawowym terminie.