Programista zatrudniony na podstawie umowy o pracę może założyć jednoosobową działalność gospodarczą i w ramach tej działalności osiągać przychody z tytułu takich samych usług, które wykonuje w ramach umowy o pracę.

692214 - Programista zatrudniony na podstawie umowy o pracę może założyć jednoosobową działalność gospodarczą i w ramach tej działalności osiągać przychody z tytułu takich samych usług, które wykonuje w ramach umowy o pracę.

---

Pytanie dziennikarza

W grupach migranckich panuje przekonanie, że jeśli ktoś otworzył JDG równolegle z Blue Card UE (co jest dozwolone od 2025 roku), to nie można podawać tego samego kodu PKD co i czynność w głównym miejscu pracy (UoP), ponieważ wiąże się to z ryzykiem podatkowym.

Czy jednak tak jest w rzeczywistości?

–    Czy można prowadzić JDG w tym samym lub bardzo podobnym zakresie działalności co w ramach umowy o pracę? Na przykład, czy programista może założyć jednoosobową działalność gospodarczą również jako programista?

–    Czy grozi to podejrzeniem o próbę unikania opodatkowania?

Odpowiedź Ministerstwa Finansów na zapytanie dziennikarza

Przepisy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie wyłączają możliwości prowadzenia JDG w tym samym zakresie „co w ramach umowy o pracę.”. Programista zatrudniony na podstawie umowy o pracę może zatem założyć jednoosobową działalność gospodarczą i w ramach tej działalności osiągać przychody z tytułu takich samych usług, które wykonuje w ramach umowy o pracę. Wywołuje to jednak określone skutki na gruncie podatku dochodowego od osób fizycznych.

Prowadzenie JDG w tym samym zakresie „co w ramach umowy o pracę” ogranicza korzystanie z fakultatywnych form opodatkowania, to jest tzw. podatku liniowego, o którym mowa w art. 30c ustawy o PIT oraz ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych określonego w ustawie o ryczałcie.

W przypadku gdy podatnik prowadzący JDG, który wybrał opodatkowanie tzw. podatkiem liniowym, uzyska z tej działalności przychody ze świadczenia usług na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy odpowiadające czynnościom, które wykonywał lub wykonuje w roku podatkowym w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy, to traci prawo do opodatkowania w tej formie. W takim przypadku jest obowiązany do wpłacania zaliczek od dochodu osiągniętego od początku roku przy zastosowaniu skali podatkowej oraz odsetek za zwłokę od zaległości z tytułu tych zaliczek. Również podatnik prowadzący JDG, który wybrał opodatkowanie ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych traci prawo do opodatkowania w tej formie, gdy uzyska z tej działalności przychody ze sprzedaży towarów handlowych, lub wyrobów lub ze świadczenia usług na rzecz byłego, lub obecnego pracodawcy odpowiadających czynnościom, które wykonywał w roku poprzedzającym rok podatkowy lub wykonywał lub wykonuje w roku podatkowym w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy. W takim przypadku od dnia uzyskania tego przychodu do końca roku podatkowego, jest obowiązany do opłacania podatku dochodowego na ogólnych zasadach według skali podatkowej.

Stwierdzenie, czy nastąpiła realizacja przesłanek uzasadniających utratę prawa do opodatkowania tzw. podatkiem liniowym lub ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, zawsze następuje w konkretnym stanie faktycznym, przy uwzględnieniu wszystkich aspektów danej sprawy.

W przypadku kontroli organy podatkowe badają sytuację każdego podatnika indywidualnie, sprawdzając, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki zakwalifikowania działania podatnika jako unikanie opodatkowania.