Projekt zmian w Ordynacji podatkowej (UD483): nowe reguły dla czynności sprawdzających i zabezpieczeń

Ministerstwo Finansów opublikowało 07.10.2026 informację o projekcie zmian w Ordynacji podatkowej oznaczonym w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów numerem UD483. Projekt przewiduje m.in. uregulowanie zakresu i terminu czynności sprawdzających, obowiązek zawiadamiania podatników oraz nowe rozwiązania dotyczące zabezpieczeń i odsetek.

Zakres proponowanych zmian dotyczących czynności sprawdzających

Projekt ma wskazać ogólny zakres czynności sprawdzających oraz katalog środków dowodowych stosowanych w tych czynnościach. Ministerstwo proponuje wprowadzenie trzymiesięcznego terminu na zakończenie czynności sprawdzających. Ponadto przewidziano obowiązek zawiadamiania podatnika o rozpoczęciu, zakończeniu i wyniku czynności przez organ podatkowy. Obecnie przepisy nie przewidują czasu trwania czynności sprawdzających, a organ podatkowy nie ma obowiązku informowania o ich rozpoczęciu, zakończeniu ani o wyniku.

Ochrona prawna i konsekwencje dla podatnika

W projekcie przewidziano rozwiązania ochronne dla podatników objętych czynnościami sprawdzającymi. Zaproponowano brak naliczania odsetek za zwłokę oraz brak odpowiedzialności karnej skarbowej w sytuacji, gdy w toku czynności organ nie stwierdził nieprawidłowości lub gdy sprawdzony zastosował się do ustaleń organu. To rozwiązanie ma charakter propozycji zmian w Ordynacji podatkowej (projekt zmian).

Zabezpieczenia dobrowolne i odsetki

Ministerstwo planuje uzupełnienie katalogu form zabezpieczenia dobrowolnego o hipotekę na nieruchomościach oraz o prawo zastawu na rzeczach ruchomych i na zbywalnych prawach majątkowych. Dodatkowo proponuje się stosowanie obniżonej stawki odsetek za zwłokę na zaległości ujawnione w złożonych po terminie pierwotnych deklaracjach na takich samych zasadach jak dla zaległości wynikających z korekt deklaracji.

Postępowania odwoławcze, wykorzystanie informacji i zaświadczenia o niezaleganiu

Projekt zawiera kilka zmian proceduralnych. Zaproponowano obowiązek organu wykorzystywania w pierwszej kolejności informacji i dokumentów, którymi organ już dysponuje lub które może pozyskać od innych podmiotów. Przewidziano możliwość zrzeczenia się prawa do odwołania; decyzja stanie się ostateczna z dniem doręczenia organowi podatkowemu oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania przez ostatnią ze stron. Jednocześnie projekt wydłuża termin na wniesienie odwołania od decyzji z 14 dni do 30 dni. Ministerstwo proponuje również zapewnienie stronie uzyskania merytorycznej oceny decyzji o zabezpieczeniu przez organ odwoławczy także wtedy, gdy postępowanie odwoławcze podlega umorzeniu z uwagi na wygaśnięcie decyzji.

W projekcie wprowadzono także podstawę prawną do wydania przez organ podatkowy zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach w przypadku zawarcia układu z wierzycielami w postępowaniu restrukturyzacyjnym na podstawie ustawy z 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne, gdy zapłata zaległości wraz z odsetkami została odroczona lub rozłożona na raty.

Status: projekt zmian (wykaz prac legislacyjnych Rady Ministrów, nr UD483).