NSA: pięcioletni termin przy nieruchomości nabytej w spadku liczy się od nabycia przez wszystkich wcześniejszych spadkodawców

Naczelny Sąd Administracyjny w orzeczeniu II FSK 1249/23 potwierdził, że pięcioletni termin z art. 10 ust. 5 ustawy o PIT liczy się z uwzględnieniem posiadania nieruchomości przez wszystkich wcześniejszych spadkodawców. Wyrok oddalił skargę kasacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej i potwierdził linię rozstrzygniętą wcześniej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. III SA/Wa 42/23).

Istota orzeczenia NSA

Naczelny Sąd Administracyjny (II FSK 1249/23) uznał, że przy ocenie upływu pięcioletniego terminu z art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych istotne jest branie pod uwagę momentu, w którym nieruchomość została nabyta lub wybudowana przez wszystkich wcześniejszych spadkodawców. NSA potwierdził, że okres liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym miało miejsce takie nabycie lub wybudowanie.

Stan faktyczny rozstrzygnięcia

W opisywanej sprawie małżonkowie nabyli lokal umową sprzedaży z 23 września 2009 r. w udziałach po 1/2. W małżeństwie wprowadzono rozdzielność majątkową z powodu ubezwłasnowolnienia żony. Po śmierci żony jej mąż nabył spadek po niej w całości; cztery lata później zmarł mąż, a spadek po nim nabyły dzieci w udziałach po 1/2. Podatnik pytał o moment rozpoczęcia biegu pięcioletniego terminu i o możliwość opodatkowania odpłatnego zbycia lokalu w 2021 r.

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał w interpretacji, że momentami nabycia były dwie daty: pierwotne nabycie połowy udziału oraz późniejsze nabycie kolejnego udziału w drodze spadkobrania po zmarłej żonie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił tę interpretację (wyrok z 9 marca 2023 r., sygn. III SA/Wa 42/23). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 września (br.) oddalił skargę kasacyjną Dyrektora KIS i potwierdził podejście WSA.

Kogo dotyczy orzeczenie i co oznacza w praktyce

Orzeczenie dotyczy podatników rozliczających dochód z odpłatnego zbycia nieruchomości nabytych w drodze spadku na podstawie art. 10 ust. 5 ustawy o PIT (przepis wprowadzony nowelizacją z 23 października 2018 r.). W praktyce oznacza to, że przy ustalaniu, czy sprzedaż po upływie pięciu lat jest zwolniona z podatku, należy uwzględnić okres posiadania nieruchomości przez wszystkich poprzednich właścicieli będących spadkodawcami. W przedstawionym stanie faktycznym NSA uznał, że bieg terminu powinien być liczony łącznie z okresem, gdy nieruchomość należała do wcześniejszych spadkodawców.

Możliwość odzyskania nienależnie zapłaconego podatku

Tekst sprawy wskazuje, że podatnicy, którzy zapłacili nienależny podatek w podobnych okolicznościach, mogą wystąpić o stwierdzenie nadpłaty. Orzeczenie NSA ma znaczenie przy ocenie prawa do zwrotu nadpłaty w przypadkach, gdy organ podatkowy uznał odrębne daty nabycia udziałów i naliczył podatek mimo upływu pięciu lat, liczonego zgodnie z ujęciem przyjętym przez sądy.