Zwrot nienależnie pobranych świadczeń

0114-KDIP3-2.4011.720.2026.2.JK2 - Zwrot nienależnie pobranych świadczeń - organ emerytalny.

Interpretacja indywidualna
– stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest:

· nieprawidłowe – w części dotyczącej samodzielnego rozliczenia zwrotu nienależnie pobranych świadczeń,

· prawidłowe – w pozostałym zakresie.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

10 lipca 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 24 lipca 2026 r.

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego oraz uzupełnienie stanu faktycznego

Jest Pan emerytem wojskowym. W związku z tym, że nie ma Pan pełnej wysługi. W dniu (…) maja 2026 r. Wojskowe Biuro Emerytalne w (…) wydało decyzję o rocznym rozliczeniu emerytury w związku z osiągniętym w 2025 roku przychodem.

Decyzja brzmi: „Wojskowe Biuro Emerytalne działając na podstawie art. 40 i art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin dokona potrącenia z tytułu wykonanego rozliczenia w wysokości 11.177,36 zł. Potrącenie zostanie zrealizowane z bieżących wypłat świadczeń”.

Przedstawioną kwotę potrącono Panu ze świadczenia emerytalnego tylko w miesiącu czerwcu 2026 r. oraz lipcu 2026. Z tego co Panu wiadomo WBE odliczy Panu cały zwrot za rok, w którym zwrot nastąpił czyli 2026 r. Problem jest taki, że od uzyskanego przez Pana ww. dochodu został pobrany i odprowadzony podatek dochodowy według stawki 32%, a nie 12%. W praktyce oznacza to, że zwraca Pan świadczenie w kwocie brutto, natomiast możliwość uwzględnienia tego zwrotu dla celów podatkowych będzie Pan miał dopiero możliwość uwzględnienia tego zwrotu dla celów podatkowych w zeznaniu podatkowym składanym za rok 2026, w którym dokonuje Pan zwrotu.

Pana zdaniem prowadzi to do sytuacji, w której ponosi Pan ekonomiczny ciężar podatku zapłaconego od dochodu, który w istocie musi Pan zwrócić. Istnieje również bardzo duże ryzyko, że w roku zwrotu nie będzie miał Pan możliwości odzyskania całej kwoty podatku (32%) zapłaconego od kwoty 11.177,36 zł.

Pytania

1. Czy w opisanym stanie faktycznym zwrot nienależnie pobranego świadczenia uprawnia Pana do odzyskania pełnej kwoty podatku dochodowego (32%) zapłaconego od dochodu odpowiadającego kwocie zwracanego świadczenia w zeznaniu podatkowym za rok 2026?

2. Czy przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych należy interpretować w ten sposób, że podatnik powinien zostać postawiony w sytuacji podatkowej odpowiadającej tej, jaka istniałaby, gdyby nienależne świadczenie nie zostało mu wypłacone? (Chodzi Panu o możliwość odzyskania pełnej kwoty podatku w pierwszym roku).

3. Czy jeżeli rozliczenie zwrotu następuje dopiero w kolejnym roku podatkowym i z tego powodu podatnik nie ma możliwości odzyskania całej kwoty wcześniej zapłaconego podatku, przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przewidują mechanizm zapewniający pełną neutralność podatkową takiego zwrotu? (Oznacza to, że po całej operacji nie powinien Pan ponieść straty podatkowej. Innymi słowy: skoro oddał Pan pieniądze, których ostatecznie Pan nie zatrzymał, państwo nie powinno pozostawić Pana z zapłaconym od nich podatkiem).

Pana stanowisko w sprawie

W Pana ocenie zwrot nienależnie pobranego świadczenia nie powinien powodować trwałego uszczerbku podatkowego po stronie podatnika. Skoro od uzyskanego dochodu został pobrany podatek dochodowy, a następnie podatnik został zobowiązany do zwrotu świadczenia odpowiadającego temu dochodowi, to powinien mieć możliwość odzyskania całej kwoty podatku przypadającej na zwracaną kwotę. Odmienna interpretacja prowadziłaby do naruszenia zasady sprawiedliwości podatkowej oraz zasady opodatkowania rzeczywiście osiągniętego dochodu. W rezultacie podatnik ponosiłby ciężar podatku od środków, których ostatecznie nie zachował, ponieważ został zobowiązany do ich zwrotu. Dlatego uważa Pan, że przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych powinny być interpretowane w sposób zapewniający pełną neutralność podatkową zwrotu nienależnie pobranego świadczenia oraz umożliwiający odzyskanie całej kwoty podatku przypadającej na zwracaną kwotę świadczenia. Wnosi Pan o potwierdzenie prawidłowości przedstawionego stanowiska.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Stosownie do treści art. 410 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795 ze zm.):

Świadczenie jest nienależne, jeżeli ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył, albo jeżeli podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty, albo jeżeli czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia.

W sytuacji dokonania w roku podatkowym zwrotu nienależnie pobieranych świadczeń, które uprzednio zwiększały dochód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, rozliczenie tego zwrotu następuje poprzez zastosowanie jednego z dwóch rozwiązań:

1. przez płatnika lub

2. samodzielnie przez podatnika.

W myśl art. 34 ust. 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Jeżeli podatnik dokonał zwrotu nienależnie pobranych emerytur i rent lub zasiłków z ubezpieczenia społecznego, rent strukturalnych, rent socjalnych, świadczeń przedemerytalnych, zasiłków przedemerytalnych, nauczycielskich świadczeń kompensacyjnych, rodzicielskich świadczeń uzupełniających, otrzymanych bezpośrednio z tego organu, a obowiązek poboru zaliczek przez ten organ trwa - organ rentowy odejmuje od dochodu kwoty zwrotów dokonanych w roku podatkowym przy ustalaniu wysokości zaliczek oraz w rocznym obliczeniu dochodu, zamieszczając na tym rozliczeniu odpowiednie informacje.

Wyżej powołany przepis znajduje zatem zastosowanie w sytuacji, gdy trwa obowiązek poboru zaliczek przez organ emerytalny, któremu podatnik zwrócił nienależnie pobrane świadczenia zwiększające uprzednio dochód podlegający opodatkowaniu.

W sytuacji natomiast, gdy zwrócone nienależnie pobrane świadczenia nie zostały uwzględnione przez płatnika i odliczone od dochodu przy poborze zaliczek, w roku, w którym zwrócono świadczenie, wówczas w informacji o dochodach uzyskanych od organu rentowego lub w rocznym obliczeniu podatku płatnik zamieszcza odpowiednie informacje o kwocie dokonanego zwrotu. W takiej sytuacji rozliczenia zwrotu dokonuje samodzielnie podatnik z zastosowaniem art. 26 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy:

Podstawę obliczenia podatku, z zastrzeżeniem art. 29-30cb, art. 30da-30dh, art. 30e-30g i art. 30j-30p, stanowi dochód ustalony zgodnie z art. 9, art. 23o, art. 23u, art. 24 ust. 1, 2, 3b-3e, 4-4e, 6 i 21 lub art. 24b ust. 1 i 2, po odliczeniu kwot dokonanych w roku podatkowym zwrotów nienależnie pobranych świadczeń, które uprzednio zwiększyły dochód podlegający opodatkowaniu, w kwotach uwzględniających pobrany podatek dochodowy, jeżeli zwroty te nie zostały potrącone przez płatnika

W myśl art. 26 ust. 7h ustawy:

Kwota, o której mowa w ust. 1 pkt 5, przekraczająca kwotę dochodu, o którym mowa w ust. 1, może być odliczona od dochodu uzyskanego w najbliższych kolejno po sobie następujących 5 latach podatkowych.

Zatem w sytuacji, gdy płatnik nie dokonał – na podstawie art. 34 ust. 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – potrącenia kwoty nienależnie pobranego świadczenia, a podatnik dokona takiego zwrotu poprzez wpłatę dla płatnika z własnych środków – będzie mu wtedy przysługiwało, wynikające z art. 26 ust. 1 pkt 5 tejże ustawy, prawo do pomniejszenia dochodu przed opodatkowaniem o kwotę dokonanego na rzecz płatnika zwrotu nienależnie pobranego świadczenia na podstawie wystawionego przez płatnika dowodu dokonania owego zwrotu.

Należy podkreślić, że zarówno art. 34 ust. 10, jak i art. 26 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dotyczy sytuacji, w której zwracane przez podatnika nienależnie pobrane świadczenia uprzednio zwiększały dochód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, dlatego też zwrot ten dokonywany w kwocie brutto, tj. łącznie z pobranymi zaliczkami na podatek dochodowy – gwarantuje odzyskanie przez podatnika kwoty tych zaliczek.

Jeżeli podatnik nadal uzyskuje dochody od podmiotu, któremu zwraca nienależnie pobrane świadczenie, wówczas płatnik, przy ustalaniu wysokości zaliczek w trakcie roku podatkowego, odejmuje od dochodu podatnika kwotę dokonanych zwrotów, łącznie z pobranym podatkiem (zaliczką) zgodnie z art. 34 ust. 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Z przedstawionego opisu wynika, że Wojskowe Biuro Emerytalne dokonało w 2026 r. potrącenia kwoty 11 177,36 zł z bieżących świadczeń emerytalnych, a zatem zwrot nienależnie pobranego świadczenia został dokonany za pośrednictwem płatnika. W konsekwencji, w odniesieniu do tego zwrotu zastosowanie znajduje art. 34 ust. 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przepis ten przewiduje pomniejszenie przez organ rentowy dochodu podatnika o kwoty zwrotów dokonanych w roku podatkowym przy ustalaniu wysokości zaliczek oraz w rocznym obliczeniu dochodu.

W związku z powyższym nie dokonuje Pan dodatkowego odliczenia kwoty 11 177,36 zł w zeznaniu podatkowym za 2026 r. na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 5 ustawy, ponieważ przepis ten znajduje zastosowanie wyłącznie w przypadku, gdy zwrot nienależnie pobranego świadczenia nie został potrącony przez płatnika.

Jednocześnie art. 34 ust. 10 ustawy nie przewiduje możliwości ponownego rozliczenia przez Pana dochodu uzyskanego w 2025 r. w celu ustalenia podatku za ten rok w taki sposób, jak gdyby nienależnie pobrane świadczenie nie zostało podatnikowi wypłacone. Skutek podatkowy zwrotu następuje w roku dokonania przez Pana zwrotu, tj. w 2026 r., poprzez pomniejszenie dochodu podlegającego opodatkowaniu w tym roku.

Zatem nie można się z Panem zgodzić, że będzie Pan miał możliwość uwzględnienia zwrotu nienależnie pobranych świadczeń w zeznaniu podatkowym składanym za 2026 rok.

Natomiast na aprobatę zasługuje Pana stanowisko, że zwrot nienależnie pobranego świadczenia wraz z pobraną zaliczką na podatek dochodowy zapewni Panu pełną neutralność podatkową i umożliwi Panu odzyskanie kwoty podatku przypadającej na zwrócone nienależnie pobrane świadczenia.

Zwrócone nienależnie pobrane świadczenia płatnik potrącił z Pana bieżących świadczeń za miesiąc czerwiec i lipiec 2026 r., co spowodowało zmniejszenie podstawy opodatkowania Pana bieżących świadczeń za ww. miesiące oraz zmniejszenie obciążeń podatkowych, tj. zaliczki za miesiąc czerwiec i lipiec 2026 r.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Treść interpretacji