Naliczenie podatku VAT za udostępnienie pokoi hotelowych i utrzymywanie uchodźców z Ukrainy od czasu wybuchu wojny.

702315 - Naliczenie podatku VAT za udostępnienie pokoi hotelowych i utrzymywanie uchodźców z Ukrainy od czasu wybuchu wojny.

---

Pytanie dziennikarza

W sytuacji świadczenia usług hotelowych (chodzi o naliczenie podatku VAT i podatku dochodowego za udostępnienie pokoi hotelowych i utrzymywanie uchodźców z Ukrainy od czasu wybuchu wojny), prosiłabym o informacje, na jakiej podstawie naliczane są takie podatki, a także na jakiej podstawie zapadają decyzje, czy dane usługi traktowane są jako pomoc humanitarna (0% VAT), czy działalność gospodarcza zarobkowa. Czy w tej sytuacji (i innych podobnych) mogło dojść do wprowadzenia przedsiębiorców w błąd?

Odpowiedź Ministerstwa Finansów na zapytanie dziennikarza

Środki finansowe otrzymywane z tytułu pomocy w zakresie zakwaterowania i wyżywienia udzielanej uchodźcom z Ukrainy, organizowanej przez przedsiębiorców, ale również przez obywateli, a finansowanej ze środków budżetu państwa, były wypłacane na podstawie przepisów ustawy z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa. Ustawa ta przewidywała różne rodzaje takich świadczeń finansowych, przyznawanych na podstawie różnych przepisów tej ustawy i na różnych warunkach.

Z ogólnych zasad systemu VAT wynika, że opodatkowaniu tym podatkiem podlegają co do zasady czynności odpłatne, co oznacza konieczność wystąpienia zależności pomiędzy wykonanymi czynnościami a otrzymanym w zamian wynagrodzeniem. W przypadku, gdy korelacja pomiędzy wykonanymi czynnościami a otrzymanym finansowaniem nie występuje – dana czynność nie podlega opodatkowaniu. Ocena każdej czynności pod katem uznania jej za odpłatną czyli podlegającą opodatkowaniu VAT, powinna być dokonywana indywidualnie, na podstawie całokształtu towarzyszących jej okoliczności faktycznych i prawnych.

Traktowanie na gruncie VAT różnych form rekompensat wypłacanych na podstawie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa powinno być zatem oceniane na podstawie analizy całokształtu warunków i zasad ich udzielania. Przykładowo można wskazać, że w przypadku czynności wykonywanych na podstawie umów zawieranych przez przedsiębiorców z jednostkami samorządu terytorialnego zlecającymi zapewnienie zakwaterowania dla obywateli Ukrainy za określonym wynagrodzeniem, czynności takie należy uznać co do zasady za opodatkowane VAT.

Ze względu na konieczność przestrzegania tajemnicy skarbowej nie możemy odnosić się do indywidualnych spraw podatników. Ocena skutków podatkowych zależy każdorazowo od konkretnych okoliczności faktycznych, treści zawartych umów, charakteru otrzymywanych środków oraz dokumentacji zgromadzonej w danej sprawie.

Jednocześnie informujemy, że podatnicy mieli możliwość (i z niej korzystali) występowania do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego w sprawach dotyczących opodatkowania świadczeń wykonywanych przez podatników na rzecz uchodźcom z Ukrainy w ramach umów zawieranych z jednostkami samorządu terytorialnego, co dawało podatnikom pewność, w jaki sposób rozliczyć tego typu transakcje.

Podatnicy, którzy mają trudności ze spłatą należności podatkowych mogą skorzystać z instrumentów wsparcia. Są to ulgi przewidziane w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej. Na wniosek podatnika organ – w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym – może udzielić ulgi w postaci m.in. odroczenia terminu płatności podatku lub rozłożenia zapłaty podatku na raty, jak również umorzenia zaległości podatkowych. Ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych mogą być udzielane także podatnikom prowadzącym działalność gospodarczą.

Ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych mają charakter wyjątkowy i stanowią odstępstwo od zasady powszechności opodatkowania. Użyte w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej pojęcia „ważnego interesu podatnika” i „interesu publicznego” mają szeroki zakres znaczeniowy. Organy podatkowe są zobligowane do przeprowadzenia wnikliwej oceny okoliczności konkretnej sprawy. O udzieleniu ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego organ decyduje w ramach tzw. uznania administracyjnego. Jednak w każdym przypadku organ podatkowy jest zobligowany do ustalenia i oceny wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych pod kątem istnienia przesłanek do zastosowania ulg.